Rak jajnika to nowotwór złośliwy występujący u kobiet w okresie menopauzy lub po menopauzie. Przyczyn nowotworu jajnika upatruje się w czynnikach genetycznych. Częściej zapadają na niego kobiety, które są bezdzietne, cierpią na endometriozę lub leczyły niepłodność. Jeżeli chodzi o raka jajnika objawy wczesne zazwyczaj nie Warto wiedzieć, że system Bethesda służy do opisu wyników badania cytologicznego. Nieprawidłowości komórek nabłonka płaskiego podzielono na: ASC, czyli atypowe komórki nabłonka płaskiego. Często zawierają stany zapalne, lecz zazwyczaj jeszcze bez zmian nowotworowych, w tym: ASC – US – atypowe komórki nabłonka płaskiego o This, however, further increases (1) the difference between book goodwill and tax-deductible goodwill and (2) the corresponding deferred tax balance (as described in ASC 805-740-55-9 through ASC 805-740-55-13). To deal with this iterative process, the computation of the deferred tax asset can be reduced to the following simultaneous equation: Zgrubienie w piersi występuje u kobiet znacznie częściej niż u mężczyzn. Przybiera ono zwykle postać guzka, stwardniałej struktury, często dostępnej badaniu dotykiem. Zgrubienie wykrywane jest przypadkowo, przez samą kobietę lub jej partnera, a także w trakcie badań. Najczęściej jest to zmiana łagodna. W przypadku raka piersi Ne. ASC-H ne znači rak. Međutim, to može značiti da je prekancerozno stanje tzv skvamozna intraepitelna lezija visokog stupnja (HSIL) može biti prisutan u vašem grliću maternice. Iz tog razloga, vaš liječnik može preporučiti kontrolni Papa test kako bi se isključila prisutnost HSIL-a ili sličnih stanja. Nu. ASC-H nu înseamnă cancer. Cu toate acestea, poate însemna că o afecțiune precanceroasă numită leziune intraepitelială scuamoasă de grad înalt (HSIL) poate fi prezent în colul uterin. Din acest motiv, medicul dumneavoastră vă poate recomanda un frotiu Papanicolau de urmărire pentru a exclude prezența HSIL sau afecțiuni similare. The rates of detection of CIN2 or CIN3 in cases with atypical squamous cells of undetermined significance (ASC-US) and ASC –cannot exclude high squamous intraepithelial lesion (ASC-H) are reported about 21% and 27%, respectively . 81 views, 4 likes, 0 loves, 0 comments, 0 shares, Facebook Watch Videos from Drª Maria Emília F de Barba: O que significa a palavra ASC? O que significa ASC-H no preventivo? O que é ASC-H lesão de In ASC-H lesions, abnormal colposcopic imaging was found in 40,5% (N-15), unsatisfactory findings in 10,8% (N-4), and normal findings in 48,6% (N-18). Conclusion: Colposcopy has proven to be better method than cytology with an accuracy of 72,9% in high-grade lesion such as HSIL and ASC-H. Alliums w czosnku mogą odgrywać rolę zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu raka Czosnek ma zalety wykraczające poza aromatyzowanie żywności. Posiada właściwości antybakteryjne i antyoksydacyjne. Wiąże się to również ze zmniejszonym ryzykiem zachorowania na niektóre nowotwory. Chociaż wciąż wiele można się nauczyć na temat dokładnej roli, jaką czosnek może odgrywać w cqneVI. Kolposkopia – czyli co zrobić w przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii Badanie cytologiczne Wprowadzona przez Georgiosa Papanicolaou pięciostopniowa klasyfikacja rozmazów cytologicznych przez dziesięciolecia służyła jako ważne narzędzie w diagnostyce zmian przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy. Jednakże wraz z rozwojem badań na temat procesu karcinogenezy zachodzącego w obrębie szyjki macicy okazało się, że nie w pełni odzwierciedla ona potrzeby kliniczne. W związku z ograniczeniami tej klasyfikacji pojawiały się próby jej modyfikacji. W 1988 roku Narodowy Instytut Raka w Bethesdzie w USA wprowadził nowy podział obrazów cytologicznych (The Bethesda System – TBS) uwzględniający etiologię procesu karcinogenezy w obrębie szyjki macicy. W klasyfikacji tej zmiany przedrakowe podzielono na dwie grupy – zmiany śródnabłonkowe małego stopnia i zmiany śródnabłonkowe dużego stopnia. Modyfikacja tego podziału z 2001 roku wyodrębnia atypowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego o nieokreślonym znaczeniu (atypical squamous cells of undetermined significance-ASC-US, stanowiące grupę nieprawidłowych komórek nabłonka, których nie można jeszcze określić komórkami dysplastycznymi. Wyszczególniono też grupę atypowych komórek płaskonabłonkowych, w przypadku których nie można wykluczyć zmian śródnabłonkowych dużego stopnia (atypical squamous cells – cannot exclude HGSIL – ASC-H). Jest to grupa komórek która w klasyfikacji Papanicolaou znajdowała się w II grupie, a więc wynik ten uznawano za onkologicznie niepodejrzany. Obecnie uważa się, że pacjentki z takimi zmianami powinny podlegać ścisłej obserwacji. Zmiany śródnabłonkowe małego stopnia w obrębie nabłonka wielowarstwowego płaskiego (Low grade squamous intraepithelial lesion-LGSIL) obejmują zmiany morfologiczne typowe dla zakażenia HPV oraz zmiany charakterystyczne dla dysplazji małego stopnia. Kolejna grupa to zmiany śródnabłonkowe nabłonka wielowarstwowego płaskiego dużego stopnia (High grade squamous intraepithelial lesion-HGSIL), obejmuje ona zmiany charakterystyczne dla dysplazji średniego i dużego stopnia oraz raka in situ. Autorzy tego podziału dopuszczają dla celów klinicznych wyodrębnienie z tych grup zmian charakterystycznych dla poszczególnych stopni dysplazji czy raka insitu, chociaż jest to ocena cytologiczna komórek i ścisła klasyfikacja może być utrudniona. W podziale tym uwzględniono również osobną grupę dla zmian o najwyższym zaawansowaniu procesu karcinogenezy w obrębie nabłonka wielowarstwowego płaskiego, tj. raka płaskonabłonkowego. W omawianej klasyfikacji obrazów cytologicznych komórek gruczołowych wyodrębniono grupę atypowych komórek gruczołowych o nieokreślonym znaczeniu (atypical glandular cells not otherwise specified – AGC-NOS) oraz atypowych komórek gruczołowych prawdopodobnie nowotworowych (atypical glandular cells, suspicious for AIS or cancer AGC-neoplastic).Zaleca się określenie o ile to jest możliwe, czy nieprawidłowe komórki gruczołowe pochodzą z kanału szyjki macicy (endocerwikalne) czy z jamy macicy (endometrialne). W populacji ogólnej 84–96% rozmazów cytologicznych to prawidłowe obrazy cytologiczne. W 4–16% rozmazów przesiewowych to atypowe komórki płaskonabłonkowe lub gruczołowe o nieokreślonym znaczeniu, zmiany śródnabłonkowe małego lub dużego stopnia i rak płaskonabłonkowy lub gruczołowy . Należy podkreślić, że klasyfikacja Bethesda przyczyniła się do znaczącego zmniejszenia odsetka wyników fałszywie ujemnych, ale nie wyeliminowała ich całkowicie. Badanie kolposkopowe Głównym elementem badania kolposkopowego jest ocena architektoniki powierzchni nabłonka wielowarstwowego płaskiego i/lub gruczołowego, pokrywających część pochwową szyjki macicy, oraz podnabłonkowego łożyska naczyniowego. W badaniu tym wykorzystuje się próby czynnościowe z 3 lub 5-procentowym roztworem kwasu octowego, roztworem jodu w jodku potasu (próba Schillera) oraz z aminami presyjnymi: oktapresyną i wazopresyną, które stosuje się celem weryfikacji nieprawidłowych naczyń. Obecnie obwiązującym systemem klasyfikacji obrazów kolposkopowych szyjki macicy jest jednak system opracowany w 2002 roku i zmodyfikowany w 2011 roku przez International Federation of Cervical Pathology and Colposcopy (IFCPC). Badanie histopatologiczne wycinków Materiał do badania histopatologicznego powinno pobierać się pod kontrolą kolposkopii. Niedopuszczalne jest pobieranie wycinków bez uprzednio przeprowadzonej przypadku zmian w całości widocznych na tarczy części pochwowej szyjki macicy pod kontrolą kolposkopii pobiera się jeden lub dwa wycinki celowane kleszczykami biopsyjnymi . W przypadku zmian widocznych na tarczy części pochwowej, ale wnikających do kanału szyjki macicy materiał pobiera się za pomocą pętli elektrycznej-LEEP. Procedura ta pozwala na pobranie wycinka z tarczy części pochwowej o dowolnej wielkości wraz z odpowiednim marginesem kanału szyjki macicy, w obrębie którego zmiana jest zlokalizowana. W razie zastosowania tej metody bardzo istotna jest poprawna technika jej wykonania, gdyż przy nieodpowiednim posługiwaniu się pętlą elektryczną materiał do badania ulega znacznemu uszkodzeniu termicznemu, przez co trudna jest jego pełna ocena histopatologiczna. W przypadku lokalizacji zmian w obrębie kanału szyjki macicy wykonuje się jego wyłyżeczkowanie celem pobrania materiału do oceny histopatologicznej. W niektórych przypadkach łączy się tę procedurę z pobraniem wycinków z tarczy części pochwowej. Zgodnie z definicją, stan przedrakowy, jakim jest śródnabłnkowa neoplazja szyjki macicy to stan, w którym proces nowotworzenia już się rozpoczął, ale w przeciwieństwie do raka jest jeszcze odwracalny. Terminologia śródnabłonkowej neoplazji szyjki macicy została zaproponowana przez Ralpha Richarta w latach 60 XX wieku i zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 1975 roku jest jedyną obowiązującą klasyfikacją histopatologiczną zmian przednowotworowych szyjki macicy . W systemie tym zmiany przednowotworowe to śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy 1 stopnia – CIN 1; śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy 2 stopnia – CIN 2; śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy 3 stopnia – CIN 3 obejmującej oprócz dysplazji dużego stopnia także raka in situ (CIS), co odróżnia ja od wcześniej obowiązującej, klasyfikacji zaproponowanej w 1952 roku przez Stanleya F. Pattena Jr w której zgodnie z zaleceniami jej twórcy zmiany przednowotworowe szyjki macicy klasyfikowano w zależności od stopnia nasilenia zmian jako dysplazję małego, dysplazję średniego , dysplazję dużego stopnia oraz osobno raka in situ szyjki macicy. Prawidłowy nabłonek wielowarstwowy płaski szyjki macicy składa się z jednej warstwy komórek bazalnych, dwóch lub trzech warstw komórek parabazalnych, warstwy komórek pośrednich oraz warstwy komórek powierzchownych. W CIN 1 około 1/3 grubości nabłonka jest zajęta przez dysplastyczne komórki bazalne cechujące się powiększeniem jądra komórkowego, wzrastającym stosunkiem jądrowo-cytoplazmatycznym, hiperchromazją jąder oraz nieprawidłowymi figurami mitotycznego podziału ,podczas gdy w prawidłowym nabłonku mitozy ograniczają się do warstwy komórek bazalnych . W CIN 2 opisane zmiany morfologiczne powinny się ograniczać do ponad połowy grubości nabłonka. W przypadku CIN 3 niemal cały nabłonek jest zajęty przez komórki cechujące się opisanymi zmianami morfologicznymi, a warstwa powierzchowna charakteryzuje się nieprawidłowymi figurami podziału mitotycznego. W skrajnej postaci prawidłowe komórki nie są widoczne, a komórki zmienione obejmują całą grubość nabłonka, wciskając się nawet do podścieliska lub krypt gruczołowych dając obraz wzrostu endofitycznego. Najważniejszą cechą jest brak przerwania ciągłości błony podstawnej, która jest charakterystyczna dla raka inwazyjnego. Author Infodr Bartłomiej GalarowiczNa co dzień interesuje się nowoczesnymi metodami diagnostyki i leczenia schorzeń ginekologicznych, w tym również niepłodności , a także prowadzę kompleksową opiekę nad pacjentkami ciężarnymi – zarówno w ciąży fizjologicznej, ciąży zagrożonej i ciąży powikłanej różnymi schorzeniami. W 2015 roku obronił z wyróżnieniem pracę doktorską pt. „Wartość kliniczna oceny ekspresji transkryptorów mRNA onkoproteiny E6 i E7, jako markerów śródnabłonkowej neoplazji szyjki macicy.” Nieprawidłowy wynik cytologii nie musi oznaczać najgorszego. Rak szyjki macicy rozwija się bowiem wiele lat, zanim osiągnie stadium zagrażające życiu. Im szybciej zostaną podjęte kroki w walce z tą chorobą, tym większe szanse na wygraną. Nieprawidłowy wynik cytologii nie musi oznaczać najgorszego. Rak szyjki macicy rozwija się bowiem wiele lat, zanim osiągnie stadium zagrażające życiu. Im szybciej zostaną podjęte kroki w walce z tą chorobą, tym większe szanse na wygraną. Spis treściCytologia – badanie, którego nie wolno lekceważyćNieprawidłowy wynik to początek badańLeczenie zależy od stadium chorobyPo zabiegu: wsparcie psychoonkologa Nieprawidłowy wynik cytologii może być źródłem lęku i stresu. Nie należy jednak wpadać w panikę, gdyż rak szyjki macicy (RSM) nie rozwija się z dnia na dzień. Od chwili zakażenia wirusem HPV do rozwoju raka inwazyjnego mija 3–10 lat. Jeśli kobieta systematycznie robiła cytologię, ma duże szanse, by całkowicie przezwyciężyć chorobę. Cytologia – badanie, którego nie wolno lekceważyć Cytologia jest niezwykle cennym badaniem w profilaktyce i diagnostyce raka szyjki macicy. Pozwala wykryć nie tylko stany zapalne i określić ich przyczynę, ale także uchwycić wczesne zmiany nowotworowe, kiedy nie powodują one żadnych dolegliwości i – co najistotniejsze – kiedy są całkowicie uleczalne. Wartość badania cytologicznego zależy od oceny i interpretacji zmian morfologicznych oraz ich prawidłowej klasyfikacji, która jest cenną informacją dla lekarza prowadzącego o dalszym kierunku leczenia i terminie następnego badania. Obecnie zalecaną w Polsce klasyfikacją wymazów cytologicznych jest opisowy system Bethesda (TBS), choć często jeszcze spotyka się ocenę rozmazów w pięciostopniowej skali Papanicolau (PAP) – uważana jest ona jednak za niewystarczającą, bo nie dostarcza ginekologowi wszystkich informacji istotnych dla dalszego postępowania. W programach przesiewowych nieprawidłowe wyniki badania cytologicznego stanowią od 1 do 8 proc. wszystkich ocenionych rozmazów. W Polsce w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy w ciągu 2008 r. wśród 795 288 wykonanych badań było 19 296 (2,43 proc.) nieprawidłowych wyników cytologii. SPRAWDŹ>>System Bethesda - wyniki cytologii system Bethesda Nieprawidłowy wynik to początek badań W przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii konieczne jest potwierdzenie lub wykluczenie zmian przednowotworowych i samego raka. W tym celu stosuje się kolejne badania, które pozwalają zweryfikować wynik cytologiczny, a w przypadku stwierdzenia zmian przedrakowych i rakowych umożliwiają szybkie podjęcie leczenia. Przy niejasnych wynikach (ASC-US, LSIL; grupa IIIA) stosuje się dwa powtórne badania cytologiczne w odstępach 6-miesięcznych po uprzednim leczeniu przeciwzapalnym, a także test HR HPV, który służy do wykrywania obecności DNA lub mRNA wysokoonkogennych typów wirusa HPV. W niektórych przypadkach zalecane jest wykonanie wyniki cytologii nasuwają podejrzenie zmian rakowych i raka (ASC-H, HSIL, AGC; grupa IIIB, IV i V), wykonuje się kolposkopię. To oglądanie szyjki macicy w dużym powiększeniu po uprzednim zastosowaniu próby octowej i próby Schillera, czyli przemyciu szyjki macicy rozcieńczonym kwasem octowym i jodyną. Nieprawidłowe komórki zabarwiają się specyficznie, co pozwala precyzyjnie określić podejrzane miejsca i wskazać, które powinny być zbadane histopatologicznie. Na podstawie uzyskanych w ten sposób wyników stosuje się odpowiednie leczenie w zależności od charakteru zmiany i stopnia jej zaawansowania. Aby jak najdokładniej ustalić stadium choroby, wykonuje się dodatkowo morfologię krwi, badanie moczu, USG przezpochwowe i jamy brzusznej, cystoskopię, rektoskopię i RTG klatki piersiowej. Leczenie zależy od stadium choroby Istnieje wiele metod leczenia zmian przedrakowych i rakowych szyjki macicy. W stadium 0 (carcinoma in situ), kiedy rak ograniczony jest do nabłonka, możliwe są następujące sposoby leczenia: Chirurgia laserowa – za pomocą promienia laserowego niszczone są komórki nowotworowe; Kriochirurgia – komórki nowotworowe i zmiany przedrakowe są niszczone poprzez zamrożenie; Usunięcie zmian za pomocą pętli diatermicznej (LEEP), elektrycznej (elektrokonizacja) – za pomocą cienkiego drucika, przez który przepływa prąd elektryczny, wycina się zmieniony fragment szyjki macicy; Chirurgiczna konizacja – usunięcie fragmentu szyjki macicy w kształcie stożka. Wybór odpowiedniej metody zależy od wieku kobiety oraz planów posiadania stadiach, gdy rak przekracza błonę podstawną szyjki macicy i nacieka głębsze tkanki (I–IV), a także narządy sąsiadujące, stosowane są: Histerektomia (prosta albo radykalna) – wycięcie macicy; histerektomia prosta polega na usunięciu macicy i szyjki macicy, radykalna obejmuje wycięcie szyjki i trzonu macicy, górnej części pochwy, a także przydatków i okolicz-nych węzłów chłonnych; operację wykonuje się w I i II stadium zaawansowania raka; Radioterapia – zastosowanie wysokich dawek promieniowania, które ogranicza zdolność komórek rakowych do namnażania się (stosuje się brachyterapię – naświetlania wewnętrzne, i teleterapię – naświetlania zewnętrzne); metoda ta może być stosowana wspomagająco przed operacją lub po niej albo samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią w wyższych stadiach zaawansowania raka; Chemioterapia – podawanie leków przeciwnowotworowych, które niszczą komórki rakowe nawet w odległych częściach ciała; stosuje się w przypadku przerzutów do innych narządów. Szansa na wyleczenie RSM zależy od zaawansowania raka w momencie podjęcia terapii, wieku i ogólnego stanu zdrowia kobiety, a także zastosowania właściwego leczenia. Po zabiegu: wsparcie psychoonkologa W trakcie leczenia i po nim niezbędna może okazać się pomoc psychologiczna, bo w przypadku diagnozy, jaką jest rak, niełatwo poradzić sobie samej z trudnymi emocjami towarzyszącymi chorobie. W takiej sytuacji wsparcie bliskich może okazać się niewystarczające, a specjalistyczna pomoc (najlepiej psychoonkologa) pozwala zaakceptować chorobę, zmierzyć się z lękiem, poprawia stan psychiczny i wspomaga proces powrotu do zdrowia. Ginekolog raz w roku Rak szyjki macicy może rozwinąć się u każdej kobiety niezależnie od wieku. Szczyt zachorowań przypada między 45. a 59. rokiem życia. Każdego dnia o chorobie dowiaduje się 10 Polek, a 5 z nich umiera, bo zgłosiły się do lekarza zbyt późno. Jednak z medycznego punktu widzenia łatwo ją wykryć: rozwija się w narządzie łatwo dostępnym badaniom, posiada dobrze opisane stany przedrakowe, które można w pełni wyleczyć. Zmiany przedrakowe czy wczesny rak rozwijają się skrycie, bez sygnałów ostrzegawczych. Dopiero w miarę postępu choroby mogą pojawić się nietypowe krwawienia (między miesiączkami, po stosunku, po menopauzie), obfite upławy, bóle w podbrzuszu podczas stosunku albo przy oddawaniu moczu, obrzęki nóg. Często dopiero te dolegliwości skłaniają do wizyty u ginekologa, ale wtedy okazuje się, że szanse na wyleczenie drastycznie maleją. miesięcznik "Zdrowie" Wyniki badań cytologicznych opisywane są obecnie wg systemu Bethesda. Grupy, do których przyzwyczajone były i pacjentki i lekarze, zastąpił dokładny opis stwierdzonych zmian. O to, co oznaczają poszczególne stopnie w skali Bethesda, jakie jest postępowanie i jakie rokowanie w każdym z nich mówi ginekolog, dr n. med. Grzegorz Południewski. fot. LSIL to widoczna w preparacie cytologicznym zmianaśródpłaskonabłonkowa małego stopnia, najczęściej związana z infekcją HPV. Co to jest system Bethesda i czym różni się od stosowanego poprzednio systemu Papanicolau? System Bethesda znacząco zmienił jakość odczytu cytologii. Wprowadził wiele pośrednich etapów rozpoznań, które do tej pory były wrzucone do jednej grupy w systemie Papanicolau. Teraz ocena jest mocno ukierunkowana na rozpoznanie infekcji wirusowych, w tym zakażeń onkogennym wirusem HPV. Rozpoznanie tego wirusa daje szanse na leczenie bądź usunięcie zmian i w konsekwencji zmniejszenie ryzyka nowotworowego. W systemie Bethesda rozpoznaje się również inne infekcje np.: kandydozę pochwy, chlamydiozę, czy zakażenie wirusem opryszczki pospolitej (HSV), czego nie było w poprzedniej ocenie cytologii. Warto również zwrócić uwagę, że w systemie Bethesda ważna jest ocena preparatu. Jeżeli preparat nie spełnia pewnych kryteriów diagnostycznych to nie podlega ocenie, ponieważ nie jest wiarygodny. W systemie Papanicolau tego nie było. Co oznaczają poszczególne stopnie w skali Bethesda? W skali Bethesda mamy następującą klasyfikację obrazu cytologicznego: FI – wynik prawidłowy, bez cech śródnabłonkowej neoplazjii i raka ASC-US – nieprawidłowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego (znajdującego się w pochwie) o nieokreślonym znaczeniu (najczęściej zmiana związana jest z przewlekłym procesem zapalnym) ASC-H – nieprawidłowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego, nie można wykluczyć zmian śródpłaskonabłonkowych dużego stopnia LSIL – zmiana śródpłaskonabłonkowa małego stopnia, określana też jako CIN I. Najcżęściej związana z infekcją HPV HSIL – zmiana śrópłaskonabłonkowa dużego stopnia, czyli dysplazja w nabłonku wielowarstwowym płaskim oznaczana jako CIS,CIN II i CIN III. CIN III to dysplazaja dużego stopnia. Czy w przypadku nieprawidłowych wyników cytologii, konieczne są dodatkowe badania? Ważnym badaniem uściślającym kierunek leczenia jest kolposkopia. Badanie to pozwala ocenić podłoże zmiany, obecność nieprawidłowych naczyń oraz określić miejsce ewentualnego pobrania wycinka. Innym badaniem, jest pobranie wycinka, czyli usunięcie fragmentów tkanek i poddanie go ocenie histopatologicznej. Często jest to jednocześnie postępowanie lecznicze, ponieważ pobiera się całą zmianę. Jakie jest postępowanie w poszczególnych wynikach cytologii (ASC-US, LSIL, itd.)? Zmiany typu ASC-US, a nawet CIN I, czyli małe zmiany dysplastyczne poddaje się leczeniu zachowawczemu, bez konieczności ingerencji chirurgicznej, ponieważ są to zmiany zapalne o różnym stopniu nasilenia. W przypadku zmian o charakterze HSIL, czyli CIN II, CIN III musimy liczyć się z dysplazją dużego stopnia, która powinna być leczona chirurgicznie. Te zmiany wymagają dalszej, dokładnej diagnostyki. Ponadto wskazana jest weryfikacja kolposkopowa, na tej podstawie możemy wypracować konkretną decyzję, np. o pobraniu wycinka, czy zabiegu usuwającym te zmiany z szyjki macicy. Warto zwrócić uwagę, że zmiany z dysplazją dużego stopnia nie oznaczają, że znajdują się tam komórki nowotworowe. Czy zdarza się, że zmiana jest wycięta, podczas, gdy nie powinno się jej ruszać? Czasami mamy do czynienia z postępowaniem na wyrost, ale ono nie szkodzi, bo są to zabiegi oszczędzające. Jedynym zabiegiem, który może spowodować komplikacje jest amputacja szyjki macicy – częściowa lub częściowa. Może odbić się ona na funkcji macicy, czyli zwiększać ryzyko poronień i porodów przedwczesnych, ze względu na uszkodzenie aparatu mięśniowego szyjki. Nie oznacza to jednak, że taka pacjentka nie będzie mogła mieć dzieci. Każdego roku mam 2-3 pacjentki po amputacji szyjki, które rodzą dzieci. Czy infekcję HPV możemy leczyć? Nie ma leków likwidujących wirusa HPV. Infekcje HPV są bardzo częste, dotyczą 40-50 proc. populacji. Jednak niebezpieczne są tylko te infekcje, które mają charakter przewlekły. Wtedy wirus HPV przez długi okres czasu egzystuje w nabłonku, powodując zmiany dysplastyczne o charakterze średniego i dużego stopnia. W wielu wypadkach może dojść do samowyleczenia, wtedy nabłonek ulega złuszczeniu i wszystko wraca do normy, a infekcja HVP może pozostać, ale nie musi. Dzięki leczeniu przeciwzapalnemu możemy zapobiegać rozwinięciu się infekcji przewlekłej. Czy kobiety zakażone wirusem HPV mogą się szczepić przeciwko niemu? Mówi się, że szczepić powinno się młode dziewczęta, przed rozpoczęciem współżycia… To prawda, szczepić należy się przed zakażeniem wirusem HPV, najlepiej przed rozpoczęciem życia seksualnego. Są jednak prowadzone badania np. w Australii, gdzie szczepi się całą populację. Wstępne wyniki pokazują, że osoby, które miały nawet kontakt z wirusem i są zaszczepione, mają znacząco mniejsze ryzyko powstawania zmian CIN II i CIN III ze względu na obecność przeciwciał. Jest to wtedy tzw. szczepienie terapeutyczne. Jakie są rokowania pacjentek w poszczególnych wynikach cytologii? We wszystkich przypadkach rokowania są bardzo dobre. Nawet w przypadku stwierdzenia obecności komórek nowotworowych, gdyż wyleczalność wynosi obecnie 95-98 proc. Większy problem jest jedynie w wypadku inwazji zaawansowanej z naciekaniem, ponieważ efektywność terapii gwałtowanie spada. Dlatego cytologia i system Bethesda mają za zadanie wykrywać zmiany jak najwcześniej, określać typ zmiany i jak najwcześniej doprowadzać do usunięcia tych zmian, które potencjalnie mają szansę na transformację w zmianę nowotworową.